Nhà độc tài Gadhafi (Libya) đang đứng trước nhiều khó khăn

Nhà độc tài Gadhafi (Libya) đang đứng trước nhiều khó khăn
TRIPOLI (Reuters) – Ông Dabbashi phó đại sứ Libya tại LHQ và các nhà ngoại giao khác trong phái bộ của Libya tại LHQ loan báo ngày thứ Hai rằng họ đã đứng về phía các người chống chính phủ và kêu gọi lật đổ ông Gadhafi.

Một nhóm sĩ quan quân đội cũng đã kêu gọi binh sĩ tham gia cùng với nhân dân.
Trong khi đó trong ngày thứ Ba nhà độc tài Libya ông Gadhafi cho thấy thái độ thách thức trước một cuộc nổi dậy đang gia tăng chống lại 41 năm cầm quyền của ông bằng một sự xuất hiện ngắn trên truyền hình nhà nước và phủ nhận việc ông đã bỏ chạy khỏi nước.
Lực lượng của ông đã đàn áp mạnh mẽ các người biểu tình chống chính phủ với các giao tranh hiện đang lan tràn tới thủ đô Tripoli sau khi bùng nổ tại vùng sản xuất dầu hỏa ở miền đông Libya trong tuần qua. Trong cuộc xuất hiện lần đầu tiên của ông trên truyền hình kể từ khi cuộc nổi dậy bùng phát, khán giả thấy ông Gadhafi đang cầm dù (cái ô) trong một tuyên bố ngắn 22 giây. Ông phủ nhận tin tức cho rằng ông đã bỏ chạy sang Venezuela được cai trị bởi người bạn ông là tổng thống Hugo Chavez.
Nghiêng người ra ngoài một chiếc xe van, ông Gadhafi nói, “Tôi muốn cho thấy rằng tôi đang ở Tripoli chứ không ở Venezuela. Đừng tin vào các kênh truyền hình của bọn chó hoang,”.
Các cường quốc trên thế giới lên án việc dùng sức mạnh chống lại các người chống chính quyền trong đó ông Tổng Thư Ký Liên Hiệp Quốc Ban Ki-moon đã lên án Libya xả súng bắn vào thường dân “từ các chiến đấu cơ và trực thăng.”
Ông TTK Ban nói, “Hành vi này phải dừng ngay tức khắc.” Các nhà ngoại giao cho hay Hội Đồng Bảo An Liên Hiệp Quốc sẽ mở cuộc họp về vấn đề Libya trong ngày hôm nay.
Các nhóm nhân quyền và nhân chứng tại chỗ cho hay lực lượng an ninh đã sát hại hàng chục người chống chính quyền trên cả nước.
Trong khi giao tranh đang gia tăng, sự rạn vỡ đã bắt đầu xuất hiện giữa những người ủng hộ ông Gadhafi, trong đó một vài đại sứ đã từ nhiệm và đứng về phía những người chống đối. Một nhóm sĩ quan quân đội đã kêu gọi binh sĩ tham gia cùng với nhân dân.
Các cuộc biểu tình lan tới thủ đô Tripoli sau khi nhiều thành phố ở miền đông, trong đó có thành phố Benghazi nơi các cuộc chống đối bùng nổ đầu tiên dường như đã rơi vào phe chống đối, đó là theo lời các cư dân địa phương.
Thủ đô Tripoli dường như yên tĩnh trong những giờ đầu trong ngày thứ Ba. Một cư dân nói, “Có mưa lớn lúc này vì thế người ta ở nhà. Tôi đang ở miền đông và chưa nghe thấy có đụng độ.”
Trước đó các cư dân đã tường thuật có súng nổ trong một vài khu vực ỏ thủ đô và một nhà hoạt động chính trị cho hay chiến đấu cơ đã bỏ bom trong thành phố.
Adel Mohamed Saleh cho nay trên một chương trình truyền hình trực tiếp của đài truyền hình Jazeera television, “Những gì chúng tôi chứng kiến hôm nay là không thể tưởng tượng được. Các chiến đấu cơ và phi cơ trực thăng đang bỏ bom bừa bãi từ vùng này sang vùng khác. Có nhiều, rất nhiều người chết.”
Các cư dân cho hay hàng dài người mua sắm lo âu xếp hàng trước các cửa hàng đang cố tồn trữ lương thực, thức uống. Một số cửa hàng đã đóng cửa.
Thế giới lên án
Các cuộc nổi dậy lật đổ các tổng thống Tunisia và Ai cập đã làm rung chuyển thế giới Ả Rập và tạo hứng khởi cho các cuộc chống đối trên khắp Trung Đông và Bắc Phi, đe dọa quyền hành của các nhà lãnh đạo độc tài lâu năm.
Tổ chức theo dõi nhân quyền cho hay có ít nhất 233 người đã bị giết trong năm ngày bạo động tại Libya. Các nhóm đối lập thì cho con số cao hơn nhiều. Không có kiểm chứng độc lập về các tin này và liên lạc từ bên ngoài rất khó khăn.
Tổng Thư Ký LHQ cho các phóng viên tại Los Angeles hay rằng ông đã thảo luận nhiều qua điện thoại với nhà độc tài Gadhafi trong ngày thứ Hai. Ông TTK Ban nói rằng, “Tôi mạnh mẽ thúc dục ông ta ngừng bạo động chống lại các người biểu tình. Tôi đã chứng kiến những cảnh rất kinh hoàng và bực mình, trong đó nhà cầm quyền Libya bắn vào các người biểu tình từ chiến đấu cơ và phi cơ trực thăng. Điều này không thể chấp nhận được. Phải ngừng ngay tức khắc hành động này.”
Ngoại trưởng Hoa Kỳ bà Hillary Clinton cho hay đã tới “lúc ngừng cuộc đổ máu không thể chấp nhận được này.” Các bộ trưởng ngoại giao của các nước trong Liên Hiệp Âu châu cũng lên án việc sát hại các người chống chính quyền. Các nhà ngoại giao của Liên Hiệp Âu châu cho hay phiên họp kín của Hội Đồng Bảo An LHQ theo yêu cầu của phó đại sứ Libya tại LHQ ông Ibrahim Dabbashi sẽ khởi sự lúc 9 giờ sáng giờ miền đông Hoa kỳ. Ông Dabbashi và các nhà ngoại giao khác trong phái bộ của Libya tại LHQ loan báo ngày thứ Hai rằng họ đã đứng về phía các người chống chính phủ và kêu gọi lật đổ ông Gadhafi.
Bộ trưởng ngoại giao Bangladesh cho hay vị đại sứ của Libya tại nước này cũng đã từ nhiệm. Đài truyền hình Al Arabiya loan tin, trước đó một nhóm sĩ quan ra một tuyên bố thúc dục các binh sĩ hãy “gia nhập khối nhân dân” và giúp lật đổ ông Gadhafi. Bộ trưởng tư pháp cũng đã từ nhiệm để phản đối việc dùng vũ lực.
Các viện chức nhà nước Malta cho hay, hai phản lực chiến đấu cơ của Libya đã hạ cánh tại nước Malta, và các phi công đào ngũ sau khi họ nói rằng họ được lệnh bỏ bom xuống những người chống chính phủ. Lính biên phòng Libya tại biên giới với Ai Cập đã rút lui và các ủy ban nhân dân hiện đang kiểm soát cửa khẩu. Đó là theo lời quân đội Ai Cập nhưng không biết rõ các nhóm hiện đang kiểm soát biên giới có phải nhóm trung thành với ông Gadhafi hay không.
Nguyễn Tường Tâm dịch từ bản tin của Reuters.
Chính quyền Libya cắt đứt mọi dịch vụ Internet

Los Angeles (Reuters) – Tin từ công ty theo dõi sinh hoạt mạng toàn cầu có văn phòng tại Massachusetts, thì hầu như mọi giao dịch internet tại Libya đã bị chính quyền sở tại chặn đứng khi phong trào đòi Dân Chủ của nhân dân Libya trên đà bộc phát mạnh chống lại nhà độc tài Muammar Gaddafi
Theo công ty MAN (Massachusetts Arbor Networks) cho biết, những dữ liệu thu thập được từ hơn 30 công ty cung cấp dịch vụ Internet trên toàn thế giới cho thấy lưu lượng truy cập trực tuyến vào/ra khỏi Libya bị cắt đứt một cách đột ngột vào ngày thứ Sáu lúc 7:15 pm (Giờ miền Đông nước Mỹ).
Nhiều người biểu tình đòi dân chủ đã thiệt mạng khi lực lượng an ninh Libya ra tay đàn áp tại thành phố phía đông của Benghazi vào ngày thứ Bảy, một nhân chứng cho biết đây là lần đầu tiên trong bốn thập niên dưới sự cai trị độc tài của Muamar Gađafi, người dân Libya đã mạnh dạng đứng lên đòi quyền tự quyết lại cho mình.
Ngày nay Internet đã được sử dụng để giúp phối hợp các cuộc biểu tình của những nhà dân chủ chống lại các chính phủ độc tài ở Bắc Phi và Trung Đông.
Chính quyền Ai Cập cũng đã từng chặn đứng Interne khi cuộc nổi dậy của nhân dân Ai Cập đòi lật đổ tổng thống Hosni Mubarak đạt đến cao điểm tuy nhiên mọi cố gắng của chính quyền Hosni Mubarak đã thất bại trước khác vọng dân chủ của người dân Ai Câp.
Biểu tình tại Libya đang lan rộng và cho tới nay đã có 87 người thiệt mạng. Con số này ở Ai Cập sau 18 ngày biểu tình là hơn 300 người.
Internet và dân chủ
Lời người dịch: Tôi dịch bài này vào thời điểm Facebook ở Việt Nam có những dấu hiệu “trục trặc kỹ thuật”. Bình thường khi dịch các bài liên quan đến khoa học chính trị, tôi hay ghi chú: “Quan điểm của người dịch không nhất thiết trùng quan điểm tác giả”, hoặc “Quan điểm của tác giả không nhất thiết phản ánh quan điểm của người dịch”. Tuy nhiên, với riêng bài Texting to Utopia dưới đây, tại thời điểm dịch (năm 2009), tôi tán đồng với một số luận điểm như: “không một nhà độc tài nào bị lật đổ vì Thế giới Ảo”, “Internet giúp chúng ta dễ dàng hơn trong việc tìm kiếm và tham gia các nhóm mà chúng ta vốn đã ủng hộ từ trước; đến lượt nó, việc này có thể khiến các quan điểm của chúng ta thậm chí còn cực đoan hơn”.
Mặc dù vậy, tôi cũng đã ngay lập tức dựa vào đây để viết một bài “lách đủ đường” để bảo vệ Facebook. Điều tôi muốn hướng đến khi dịch Texting to Utopia cũng như khi viết bài ăn theo nó (cuối năm 2009), thực chất là làm sao để “ai đó” hoặc “nhiều ai đó” thấy rằng Internet chỉ là thế giới ảo, không gây nguy hiểm gì đối với chính quyền và do vậy, chẳng nên quá sợ và ghét nó. Việc gì phải kiểm soát Internet nhỉ, khi mà chỉ 24 triệu trên tổng số 86 triệu dân Việt Nam có thể tiếp cận Internet, và trong số 24 triệu người dùng đó thì đã có tới 50% là game thủ. Số người sở hữu blog, theo một thống kê mà tôi không nhớ nguồn, chỉ khoảng 500.000. Người viết blog chính trị còn ít nữa. Người đọc, hiểu và ủng hộ blog chính trị lại càng ít nữa nữa.
Tuy nhiên, từ bấy đến nay, “âm mưu” của tất cả những người tìm cách thuyết phục “ai đó” rằng “Internet vô hại, hãy để nó tự do”, rõ ràng là không thành công. Thậm chí viết blog đang trở thành nguy hiểm. Thực tế này chứng tỏ rằng bất luận ảnh hưởng của Internet là sâu hay nông, rộng hay hẹp, “nhiều ai đó” vẫn muốn kiểm soát Internet thật chặt, nói nôm na theo văn phong của người trẻ Việt Nam bây giờ là để “cho nó lành”.

Lính đánh thuê ở Libya?
Martin Plaut
Chủ biên châu Phi đài BBC

Liên đoàn Ảrập lên án tội ác nhắm vào thường dân
Trong lúc đại tá Gaddafi cố giữ quyền lực đang tan rã, có nhiều cáo buộc liên tục được nhắc lại rằng ông ta giữ quyền nhờ vào quân lính tuyển mộ từ các nước châu Phi.
Nhưng những người lính này là ai và đến từ đâu?
Câu trả lời, theo George Joffe, một chuyên gia về Libya làm ở Trung tâm nghiên cứu quốc tế tại Đại học Caimbridge, thì lực lượng này có thể hình thành từ thập niên 1980.
Lúc đó đại tá Gaddafi lập luận rằng trong vai trò một phần của thế giới Ả rập và Hồi giáo, Libya mở cửa cho bất kỳ ai là người Hồi giáo.
Kết quả là ông bắt đầu tuyển một một lực lượng mới, gọi là Lê dương Hồi giáo.
Thiết kế ban đầu nhằm bảo vệ thế giới Hồi giáo trước nguy cơ từ bên ngoài.
Lực lượng này thuộc Ủy ban Cách mạng Libya và hoạt động trong các chiến dịch quân sự của Libya ở châu Phi.
George Joffe nói đây là xuất phát điểm của các binh sĩ hôm nay.
"Lực lượng mà hôm nay gọi là lính đánh thuê nước ngoài trên thực tế là những người được đưa vào Libya trong chiến dịch tư tưởng của chính quyền về thế giới Hồi giáo, và nay họ được dùng để chống lại chính người dân Libya," ông giải thích.
Đa số binh sĩ này đến từ các nước mà Libya có quan hệ, gồm cả Mali và Niger, Chad và Sudan, là thành viên của liên minh vùng Sahara (Đại Sahel) mà Libya là lãnh đạo.
Nhưng cũng có thể, theo ông Joffe, rằng lực lượng này cũng gồm cả những người Hồi giáo Bosnia vốn từng có quyền được đăng tuyển.
Các binh sĩ chịu sự chỉ đạo của Đại tá Gaddafi và hoàn toàn trung thành với chế độ mà họ phụ thuộc.
Quốc tế thêm quan ngại về việc chính phủ Libya dùng binh sĩ nước ngoài, mà theo cáo buộc là đã thực hiện một số vụ thảm sát tệ hại nhất.
Liên đoàn Ảrập ra thông cáo mạnh mẽ lên án điều mà họ gọi là tội ác nhắm vào thường dân và tuyển mộ lính đánh thuê nước ngoài.


————————————